مقدسى نيز در كتاب جغرافياى خود مىنويسد كه جيهانى اطلاعات به دست آمده از مسافران و بازرگانان را در دفترى ثبت مىكرده و خود او ( مقدسى ) هفت جلد كتاب جغرافياى جيهانى و دو جلد كتاب ديگر او دربارهء نيشابور را در كتابخانهء عضد الملك ديده است 30 . فيروز منصورى مصحح متن فارسى كتاب جيهانى بر اين عقيده است كه جيهانى منبع و مأخذ استخرى و ابن حوقل بوده و در حقيقت كار جيهانى ، كه شباهت بسيار زيادى به كار استخرى و ابن حوقل دارد ، كارى اصيل بوده و نسخهء تصحيح شده ابن بلخى يا ديگران بشمار نمىرود 31 . در ميان كارها و متون جغرافىنويسان مسلمان ، كار مقدسى گرانمايه و معتبرتر است . ابو عبد اللّه محمد بن احمد مقدسى ( زادهء فلسطين بين سال‌هاى 945 - 942 م / 334 - 331 ق ) از بيشتر سرزمين‌هاى اسلامى بازديد كرده و به باور برخى از پژوهندگان معتبر ، وى بزرگترين جغرافىدان مسلمان در دوران پيش از مغول شمرده مىشود 32 . مقدسى ضمن مسافرت‌هاى خود در سرزمين‌ها و شهرهاى اسلامى اطلاعات ، اخبار و داده‌هاى لازم در زمينه‌هاى مختلف زندگانى اجتماعى - اقتصادى اهالى آن سرزمين‌ها را جمع‌آورى كرده است . در حقيقت كار مقدسى منبعى است كه در آن ، همه گونه اطلاعات دربارهء آب و هوا ، آب ، محصولات كشاورزى ، صنايع مختلف ، واردات و صادرات ، ارزهاى رايج ، اوزان و مقياس‌ها ، مذاهب ، تفكرات اجتماعى و فلسفى ، آداب و رسوم مردم ، زبان‌ها ، ماليات و خراج ، حدود درآمد اشخاص ، موقعيت جغرافيايى شهرها ، نقشهء ممالك ، مصالح ساختمانى براى مساجد و ساير بناها ، كتابخانه‌ها و مدارس ، خانه‌هاى شخصى و ساختمان‌هاى عمومى و اطلاعات بىشمار ديگرى را مىتوان به دست آورد . اين اخبار و اطلاعات در كتاب احسن التقاسيم فى معرفه الاقاليم جمع‌آورى شده‌اند . يكى از محاسن كار مقدسى آن است كه اغلب به منابع و مآخذ كار خود نيز اشاره دارد و گاهى نيز نويسندگان پيش از خود را به خاطر سطحى بودن بيش از حد يا نقص اطلاعات مورد انتقاد قرار مىدهد . چنان كه گفتيم مقدسى تنها به ارائه اطلاعات خام اكتفا نمىكند بلكه دربارهء صحت و ارزش اين اخبار نيز بحث و اطلاعات